Info

Circulaire Economie: de duurzame consument is een producent

Zomaar een scene uit het dagelijks leven: je smartphone wil niet meer opladen. Wat nu? Accu vervangen? Dat blijkt bijna net zo duur als een nieuw mobieltje. Of: je printer heeft een mankement. Repareren of vervangen? Repareren blijkt prima mogelijk maar is veel duurder dan een nieuwe printer. Dan is de keus meestal snel gemaakt. En wat te doen met de oude smartphone of printer? In het beste geval inleveren bij de leverancier van je nieuwe apparaat.

Dat we dit soort keuzes moeten maken heeft alles te maken met de manier waarop wij produceren en consumeren. Producenten zijn nog onvoldoende gewend na te denken over het leven van hun product na de verkoop. Consumenten zijn gewend om dingen die niet functioneren meteen als afval te zien.

Dat het ook anders kan, dat het zelfs anders moet, is een gedachte die snel aan populariteit wint. Deze nieuwe benadering staat bekend onder de naam “Circulaire economie”. De overheid omschrijft circulaire economie als  een systeem dat “ …de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen en het behoud van natuurlijke hulpbronnen als uitgangspunt neemt…”. Immers, ons mobieltje bevat zo’n 40 verschillende scheikundige elementen. Sommige daarvan zijn zogenaamde schaarse aardmetalen, waarvan wereldwijd maar een beperkte voorraad aanwezig is. Die voorraad is vaak ook nog moeilijk toegankelijk, door technische problemen of (geo-) politieke omstandigheden. We kunnen niet oneindig doorgaan met ‘verbruiken’ van deze mineralen, we zullen ze vooral moeten ‘hergebruiken’. Geen lineaire economie meer (producent – consument – afval), maar een circulaire economie waar de consument in feite grondstoffenproducent wordt.

GroenLinks is warm voorstander van zoveel en zo snel mogelijk stimuleren van de circulaire economie. Een economie gebaseerd op het hergebruiken van wat waardevol is. Delen, ruilen, recyclen, leasen, het zijn stuk voor stuk middelen om de economie circulair te maken. Een economie waarin bij het ontwerp van producten al rekening wordt gehouden met het moment dat het product moet worden gerecycled. Een economie waar de consument als die een apparaat wil vervangen, het oude apparaat kan aanbieden aan een bedrijf dat de grondstoffen er weer uithaalt of het apparaat een tweede, derde of nog ouder leven geeft. In zo’n economie is de consument meteen ook producent en krijgt hij of zij betaald voor het aanleveren van waardevolle grondstoffen. Dat is goed voor de consument, producent en milieu.

In Arnhem zijn er op dit gebied vele bewegingen gaande. Het waarschijnlijk bekendste voorbeeld is dat van de vier Arnhemse kringloopwinkels, waar bijvoorbeeld oude meubelen een nieuw leven kunnen krijgen. Met regelmaat vinden in wijkcentra ook repair cafés plaats, waar apparaten worden gerepareerd in plaats van voortijdig afgedankt. En iedere Arnhemmer kent natuurlijk de milieustraat, waar afgedankte apparaten gescheiden worden ingezameld. Op vele punten in Arnhem kan men een auto op deelbasis ophalen, het zogenaamde carsharing concept. De auto wordt steeds opnieuw gebruikt, zonder dat de gebruiker eigenaar hoeft te worden. De leasemaatschappij blijft zo verantwoordelijk voor de auto, ook als deze het einde van zijn huidige leven heeft bereikt.

Ook op gebied van energieverbruik komt een circulaire economie op gang. De warmte die bij het verbranden van huishoudelijk- en bedrijfsafval overblijft wordt ingezet om 14.000 woningen in Arnhem te voorzien van warmte. Arnhem is nu ook bezig met de uitbreiding van het stadswarmtenet naar Burgers' Zoo en ziekenhuis Rijnstaete.

We gaan dus steeds vaker anders denken en handelen. In de visie van hoogleraar transitiekunde Jan Rotmans (Erasmus Universiteit Rotterdam): Nederland is aan het kantelen. Maar als we anders gaan denken, levert dat dan, naast grote winst voor het milieu, ook wat op? Het antwoord is: JA. Dat is nu al zo, maar het kan nog veel meer opleveren. Het wetenschappelijk instituut TNO berekende dat voor bijvoorbeeld een zeventiental productgroepen uit de metaal- en elektrosector. Daaruit blijkt dat er meer dan 570 miljoen euro per jaar extra marktwaarde behaald kan worden.

Inzetten op circulaire economie biedt ook kansen voor nieuwe werkgelegenheid. Een recycle-industrie kan vele arbeidsplaatsen opleveren. Immers, ingeleverde producten zijn niet langer ‘waardeloos’ afval, maar hebben een waarde waarop bedrijven hun business model kunnen baseren.

GroenLinks stelt zich pal achter deze initiatieven en denkt mee over meer toepassingen. GroenLinks Tweedekamerlid Liesbeth van Tongeren presenteerde onlangs een tienstappenplan voor bevordering van de deeleconomie. Europarlementariër Bas Eickhout beschreef de uitgangspunten voor een economie gebaseerd of duurzaam gebruik van grondstoffen. Raadslid Tobias de Groot: “In Arnhem probeert GroenLinks zoveel mogelijk te werken aan een circulaire economie. In het verkiezingsprogramma van GroenLinks Arnhem worden expliciet lokale circulaire economie initiatieven ondersteund. We werken graag samen met inwoners van Arnhem en staan open voor alle suggesties en ideeën op dit vlak”.

Kortom: de circulaire economie komt er aan! En wat GroenLinks betreft eerder vandaag dan morgen.

GroenLicht

GroenLicht is de nieuws- en achtergronden site van GroenLinks Arnhem, gericht op leden, kiezers en sympathisanten van GroenLinks Arnhem. Regelmatig worden hier interviews, reportages en achtergrondartikelen geplaatst over maatschappelijke en politieke Arnhemse aangelegenheden. Ook zijn hier aankondigingen van GroenLinks activiteiten te vinden. Een site voor elke Arnhemmer!

Wij raden u daarom van harte aan om de laatste versie van een van de onderstaande browsers te downloaden. Dat is niet alleen verstandig omdat u daardoor de Linker kunt lezen, veelal is dit ook beter voor uw computer. De nieuwste versies van deze browsers zijn sneller en veiliger.