Info

In Stadsblokken-Meinerswijk verdwijnen misschien wel 250-350 woningen

Feitelijk gezien draait het in het referendum om de vraag of de Arnhemmers wel of niet woningen gebouwd willen zien in Stadsblokken-Meinerswijk. Er zullen weinig Arnhemmers zijn die de natuurwaarde van het gebied niet (h)erkennen. Maar hoe groot is die waarde eigenlijk feitelijk? Voor  wie is het gebied het 'huis' en dreigt woningbouw die 'huizen' te doen verdwijnen? Een overzicht van biodiversiteit en natuurwaarde.

 

Als je een beetje geluk hebt, zie je soms vanaf de Nelson Mandelabrug een bever de Rijn in wandelen; mij is het onlangs overkomen. Er leven al langere tijd bevers in Meinerswijk en dit jaar zijn er ook bevers in Stadsblokken gezien. Wanneer er in Meinerswijk en Stadblokken huizen gebouwd gaan worden, zullen die bevers zo goed als zeker hun woon- en verblijfplaats kwijtraken. Net als heel veel andere zoogdieren, vogels, insecten en amfibieën. Het wemelt namelijk van de dieren in Stadsblokken en Meinerswijk. Eveneens zullen er veel planten, struiken en bomen verdwijnen als er huizen en wegen komen op plaatsen waar het nu nog groen is. Wat volgens KondorWessels Projecten het ‘ontwikkelen’ van het gebied heet, kan dus net zo goed worden aangeduid als het vernietigen van de leefomgeving van planten en dieren ten behoeve van het creëren van woonomgeving voor mensen.

Op de website waarneming.nl is te zien welke natuurwaarnemingen er allemaal in deze gebieden gedaan zijn. Vanaf 2010 zijn er in Meinerswijk[1] 194 vogelsoorten, 13 zoogdiersoorten en 468 plantensoorten gezien. Een aantal daarvan zijn zeldzaam en een groot aantal is beschermd. Bij de vogels zijn bijvoorbeeld de zeldzame zee-arend en pestvogel gezien, bijna ieder jaar verblijft er wel een aantal visarenden. Ook een zwarte ooievaar heeft zich wel eens boven het gebied vertoond; de zeer zeldzame Noordse nachtegaal zat in het voorjaar van 2010 in Meinerswijk te zingen. In het rijtje zoogdieren zijn vos, wezel en diverse vleermuissoorten waargenomen. De poelkikker is er dit jaar nog als zeldzame kikkersoort gezien. In de lijst met planten vinden we de zeldzame bosmuur en glansbesnachtschade.

Voor Stadsblokken is een soortgelijk rijtje[2] op te stellen: 97 vogelsoorten, waaronder de zeldzame Europese kanarie; de visarend wordt er gezien en de groene specht broedt in het gebied. Hier worden konijnen, hazen en vossen gezien en dit jaar dus ook de bever. De site Waarneming laat een lijst van 293 waargenomen planten zien, waarvan 42 zeldzame planten. Een aantal van de waargenomen soorten planten en dieren staan op de zogenoemde Rode Lijst. Dat zijn lijsten met dier- en plantensoorten die in hun voortbestaan worden bedreigd. Soorten die daarop staan zijn dus erg belangrijk voor de biodiversiteit en Stadsblokken en Meinerswijk spelen voor een aantal van die soorten dus een belangrijke rol.

Een aantal natuurorganisaties is zich hier terdege van bewust en heeft zich dan ook gemengd in de discussie over de toekomst van Stadsblokken en Meinerswijk. Zo schreef de Vogelwerkgroep Arnhem en omstreken (VWG) een brief waarin ze op de vogelstand in de gebieden wijst. Al sinds jaar en dag houdt de VWG die vogelstand bij door systematisch het aantal vogels en het aantal broedgevallen te tellen. In het kader van dit artikel kun je broedgevallen ook lezen als het aantal vogelnesten. Vooral over Meinerswijk wordt die informatie verzameld en gebruikt voor onderzoek. Enige tijd terug publiceerde de VWG hierover een artikel.

Het artikel bevat interessante informatie. Allereerst moet natuurlijk worden vermeld dat niet ieder gesignaleerd dier ook ‘woont’ in Stadsblokken en Meinerswijk. Zo vindt de visarend Meinerswijk interessant genoeg om er in het najaar een tijdje te verblijven en vis te eten, op trektocht van Scandinavië naar het zuiden, maar de vogel broedt er niet. Dat geldt wel voor veel andere vogels. De vogeltellers van de VWG hebben in de periode van 1988 tot 2013 (25 jaar dus) 1348 zogenoemde territoria vastgesteld; ook wel te zien als de woon- en verblijfplaats van vogels. Hier hebben ze hun nest, broeden ze hun eieren uit en brengen ze hun jongen groot. Dat aantal territoria is in die 25 jaar flink gestegen. In 1988 werden er nog slechts 555 geteld. Dat duidt op toenemend belang van Meinerswijk als broedgebied. Die 1348 territoria werden gebruikt (bezet in het jargon) door ruim honderd soorten. Daarvan zijn er soorten in de loop van de vijfentwintig jaar verdwenen (bijvoorbeeld ransuil en patrijs), maar zijn er ook soorten broedvogels bijgekomen (zoals groene specht en ooievaar die een aantal keer op de schoorsteen van de steenfabriek heeft gebroed).

Het gebied verandert nog constant: het was hoofdzakelijk landbouwgebied, nu kan de natuur haar gang gaan (binnen bepaalde kaders). Dat heeft zijn weerslag in de vogelpopulatie. Zoals vermeld: sommige soorten verdwijnen, anderen komen erbij.

De mogelijkheid om de natuur haar gang te laten gaan, blijkt dus ook gunstig voor de bever. In 2008 is er voor het eerst iets van dit grote knaagdier gezien; in 2013 werden zelfs 14 waarnemingen gedaan. En vermoedelijk is één van die bevers dus dit jaar verhuisd naar Stadsblokken. Het lijkt er nog niet op dat die bever al een huis (dat heet bij bevers een beverburcht) aan het bouwen is. Maar als de plannen doorgaan om huizen te bouwen in Stadsblokken en Meinerswijk, zal dat tevergeefse moeite zijn geweest. En is het ook maar de vraag of die bever dan terug kan naar het oude stekkie in Meinerswijk. Dat zou toch jammer zijn.

 

Gert de Jong


[1] Waarnemingen in Meinerswijk

[2] Waarnemingen in Stadsblokken

 

Meer informatie over natuur en natuurontwikkeling in Stadsblokken-Meinerswijk is te vinden in dit rapport, geschreven in opdracht van de gemeente Arnhem.

 

Wil je reageren op dit artikel? Stuur dan een mail aan de redactie via groenlichtarnhem@gmail.com

GroenLicht

GroenLicht is de nieuws- en achtergronden site van GroenLinks Arnhem, gericht op leden, kiezers en sympathisanten van GroenLinks Arnhem. Regelmatig worden hier interviews, reportages en achtergrondartikelen geplaatst over maatschappelijke en politieke Arnhemse aangelegenheden. Ook zijn hier aankondigingen van GroenLinks activiteiten te vinden. Een site voor elke Arnhemmer!

Wij raden u daarom van harte aan om de laatste versie van een van de onderstaande browsers te downloaden. Dat is niet alleen verstandig omdat u daardoor de Linker kunt lezen, veelal is dit ook beter voor uw computer. De nieuwste versies van deze browsers zijn sneller en veiliger.