Info

Proefballonnetjes

Een proefballon oplaten, waar komt hij terecht?

Volgens de Dikke van Dale is een proefballon "iets voorstellen om meningen te peilen". Het is een politiek fenomeen dat bedoeld is om het onzegbare te zeggen. Zo ook drie oud bewindslieden onlangs in een uitzending van Nieuwsuur. Hans Hoogervorst (VVD), Rick van der Ploeg (PvdA) en Aart Jan de Geus (CDA) hielden Nederland vanuit hun buitenlandse woon- en werkplekken voor, dat het tijd wordt dat de kloof tussen burgers en politiek wordt gedicht. Ze lieten twee proefballonnetjes op: Door twee ingrijpende maatregelen zou deze kloof volgens hen te dichten zijn.

 

De eerste maatregel betreft de macht van de Eerste Kamer. Sinds de "nog-niet nacht van Arie Duijvenstein" is duidelijk geworden dat de dames en heren senatoren de Nederlandse politiek gijzelen. Het zou tijd worden die macht in te dammen. De tweede maatregel is het instellen van een kiesdrempel. Het moest maar eens uit zijn met die one-issue partijen. Die zouden het politieke landschap vertroebelen. “Neem nou eens een voorbeeld aan andere landen”, oreerden de drie ex-bewindslieden, waarna ze beschreven hoe het werkt in de landen waar ze zelf nu huizen. In Duitsland wordt de politiek gedomineerd door twee grote politieke blokken, SPD en CDU/CSU..De liberale FDP heeft de kiesdrempel niet gehaald en verdwijnt van het politieke toneel. Blijven er nog een aantal partijen over die de kiesdrempel wel haalden maar er voorlopig in de politiek niet toe doen. De gewenste combinatie van de Grünen en de SPD kwam niet van de grond.

Een ander voorbeeldland is Engeland met zijn -bijna- tweepartijenstelsel. Labour en conservatieven bepalen de politieke arena. Ook hier is een kleine liberale partij nodig om een regeerbare coalitie te vormen. Door het districtenstelsel is er hier als het ware een kiesdrempel ingebouwd.

 

De ex-bewindslieden schilderden bij Nieuwsuur vergezichten van een politiek Nederland met de drie grote middenpartijen in het centrum van de macht en nog twee populistische flankpartijen. De PvdA zou een deel van de kiezers van SP en Groen Links kunnen trekken, het CDA zou de kiezers van de kleine Christelijke partijen opnemen en de VVD zou D'66 inlijven. Met andere woorden er blijven dan vijf politieke partijen over: De drie ‘oude’ partijen mooi in het midden en de anderen als satellieten er om heen. Wie het toch nog waagt om een politieke beweging te starten komt eerst de kiesdrempel van 5% tegen als barrière. Omgerekend naar het huidige aantal van 150 Tweede Kamerleden betekent dat, dat er minstens 8 Kamerleden moeten worden gekozen. Het zou een forse verschuiving in de huidige kleurverdeling in de Kamer opleveren.

 

De vraag die zich opdringt is of deze proefballonnen wellicht uit de koker van de drie partijen komen en via de "buitenlandse vestigingen" worden opgelaten, of dat het vooral toeval is dat de drie heren tegelijk met deze visie naar buiten kwamen. Hoe het antwoord ook luidt, het is gezegd en via de media verspreid. Dat vraagt van ons als Groen Links om na te denken over deze proefballonnen. Want wat willen wij als relatief kleine partij, die geen one-issue partij is, maar nu wel onder de kiesdrempel van 5% zit? Zoals te verwachten valt zal een dergelijke maatregel uiteraard niet op stel en sprong gerealiseerd worden. Maar een gewaarschuwd mens telt voor twee, en de vraag is politiek relevant. Het zou daarom goed zijn dat we op zoek gaan naar een antwoord om ons politiek denken en handelen toekomstbestendig te laten zijn. Niet alleen omdat nieuwe afspraken consequenties kunnen hebben voor GroenLinks zelf; ook voor de drie middenpartijen kan de invoering van een kiesdrempel grote consequenties hebben. Want binnen deze partijen zal er ruimte moeten komen om flanken in de partij toe te laten, die zich meer dan nu profileren. Zijn deze partijen bereid om een grotere interne dynamiek toe te laten?

 

Een proefballon oplaten is één ding. Waar de ballon uiteindelijk neerkomt, en dat is eigenheid van een proefballon, hangt van een groot aantal factoren af die we niet altijd in de hand hebben. Tijdig nadenken over wat de proefballon kan gaan doen, dat kunnen we gelukkig wel.

 

Door Drs. Dick van der Meer

GroenLicht

GroenLicht is de nieuws- en achtergronden site van GroenLinks Arnhem, gericht op leden, kiezers en sympathisanten van GroenLinks Arnhem. Regelmatig worden hier interviews, reportages en achtergrondartikelen geplaatst over maatschappelijke en politieke Arnhemse aangelegenheden. Ook zijn hier aankondigingen van GroenLinks activiteiten te vinden. Een site voor elke Arnhemmer!

Wij raden u daarom van harte aan om de laatste versie van een van de onderstaande browsers te downloaden. Dat is niet alleen verstandig omdat u daardoor de Linker kunt lezen, veelal is dit ook beter voor uw computer. De nieuwste versies van deze browsers zijn sneller en veiliger.