Info

TK2017 - GroenLinks ook in Arnhem grootste winnaar

15 maart jongstleden vonden de verkiezingen plaats voor een nieuwe Tweede Kamer. De landelijke uitslag was duidelijk: regeringspartijen VVD en vooral PvdA verloren, oppositiepartijen D66, PvdD en vooral GroenLinks wonnen. Ook oppositiepartij PVV won 5 zetels, terwijl oppositie partij SP een zetel verloor. Ook in Arnhem was de opkomst hoog, het opkomstpercentage was 76%. GroenLicht bericht hier over de Arnhemse uitslag.

Bij de vorige Tweede Kamer verkiezingen in 2012 kleurde Arnhem rood. De PvdA was de grootste partij in Arnhem, gevolgd door VVD en D66. In 2017 volgt de Arnhemse uitslag de landelijke: de PvdA verliest flink, ook de VVD verliest wat, terwijl D66 groeit. Opvallend is de grote winst van GroenLinks, net als landelijk ook in Arnhem zeer duidelijk. In 2017 is GroenLinks in percentage stemmen de derde partij van Arnhem en met 14,4% van de stemmen groter dan ooit.

 

De verdeling van het percentage stemmen per partij in 2012 en 2017 in Arnhem. (bron: https://www.arnhem.nl/Bestuur/Overig/verkiezingen)

 

De langjarige trend in Arnhem laat zien dat in de loop der jaren de dominantie van enkele partijen (de PvdA en in mindere mate het CDA) is veranderd. Er is een beeld ontstaan waarin partijen veel dichter naar elkaar zijn gekomen als het om percentage stemmen gaat.

 

De uitslagen van verschillende Tweede Kamer verkiezingen in Arnhem (bron: gemeente Arnhem)

 

De winst en verliesrekening wordt overzichtelijker wanneer naar verschillende combinaties van partijen wordt gekeken (groepering gebaseerd op kieswijzer matrix): conservatief-populistisch (PVV, 50Plus), traditioneel-links (PvdA, SP), duurzaam-progressief (GL, D66, PvdD) en conservatief-rechts (VVD, CDA). Daaruit blijkt dat Arnhem vooral een switch gemaakt heeft van traditioneel-links naar duurzaam-progressief. In 2017 zijn de duurzaam-progressieve partijen samen zelfs het grootst in Arnhem. Hoewel simpele conclusies niet zomaar getrokken kunnen worden, suggereert dit dat thema’s als klimaat, duurzaamheid en groen in Arnhem een belangrijkere plaats zijn gaan innemen.

 

Percentage stemmen per politieke categorie in Arnhem in 2012 en 2017 (bron: https://www.arnhem.nl/Bestuur/Overig/verkiezingen)

 

Deze politieke aardverschuiving heeft ook op wijkniveau gevolgen. In 2012 was de PvdA in 20 van de 24 Arnhemse wijken de grootste partij, in 2017 is de PvdA dat in geen enkele wijk meer. In plaats daarvan is GroenLinks nu in 6, de PVV in 7 en de VVD in 10 wijken de grootste. D66 is met enkele 10-tallen stemmen meer dan GroenLinks nog net wat groter in Sint Marten.

 

De grootse partij per Arnhemse wijk in 2012 en 2017 (bron: https://www.arnhem.nl/Bestuur/Overig/verkiezingen)

 

GroenLinks is voor het eerst de grootste partij in wijken waar zij traditioneel veel aanhang heeft, zoals Centrum, Spijkerkwartier en Heijenoord/Lombok. Maar opvallend is dat de partij nu ook de grootste is in het Broek, Klarendal en  - zeer opvallend – in Malburgen-West. Hier is tijdens het referendum rond Stadsblokken-Meinerswijk vrij massaal tegen de plannen van KWP voor woningbouw gestemd. Mogelijk wordt GroenLinks door de kiezers in deze wijk nu beloond voor haar consequente stellingname tegen woningbouw in Stadsblokken-Meinerswijk.

De schijnbare groei van de VVD is bij nadere inspectie vrijwel volledig te verklaren uit het verlies van de PvdA: vrijwel nergens wint de VVD kiezers, maar de PvdA verliest nog veel sterker, waarna de VVD de grootste partij in verschillende wijken is geworden.

 

Een analyse van de uitslag leert dat GroenLinks in alle 24 Arnhemse wijken heeft gewonnen: van een plus van 5,8% in Elden tot een plus van 15,3% in Spijkerkwartier.

 

De winst van GroenLinks (in procentpunten) in 2017 per Arnhemse wijk. (bron: https://www.arnhem.nl/Bestuur/Overig/verkiezingen/verkiezingen_tweede_kamer)

 

Deze uitslag is niet zonder meer te vertalen naar de getalsmatige verhoudingen in de Arnhemse gemeenteraad. Immers, bij de gemeenteraadsverkiezingen doen andere partijen mee dan bij de landelijke verkiezingen. Maar als de trend van groei van duurzaam-progressieve partijen standhoudt of zelfs verder doorzet, is in maart 2018 een flinke verschuiving van de politieke verhoudingen op Arnhems niveau te verwachten.

 

Joop Ouborg

 

Wil je reageren op dit artikel? Stuur dan een mail aan de redactie via groenlichtarnhem@gmail.com

GroenLicht

GroenLicht is de nieuws- en achtergronden site van GroenLinks Arnhem, gericht op leden, kiezers en sympathisanten van GroenLinks Arnhem. Regelmatig worden hier interviews, reportages en achtergrondartikelen geplaatst over maatschappelijke en politieke Arnhemse aangelegenheden. Ook zijn hier aankondigingen van GroenLinks activiteiten te vinden. Een site voor elke Arnhemmer!

Wij raden u daarom van harte aan om de laatste versie van een van de onderstaande browsers te downloaden. Dat is niet alleen verstandig omdat u daardoor de Linker kunt lezen, veelal is dit ook beter voor uw computer. De nieuwste versies van deze browsers zijn sneller en veiliger.